Uzaktan Eğitimde Öğretici Rol ve Yeterlikleri

Eğitimde hedeflenen düzeyde bir başarının sağlanabilmesi ve nitelikli öğrencilerin yetiştirilmesi, nitelikli bir eğitimin sunulması ile mümkündür.
Nitelikli bir eğitim için ise belli kalite standartlarının ortaya konulması ve bu standartlar doğrultusunda öğretim elemanlarının sahip olması gereken özelliklerin çık bir şekilde ortaya konması gerekmektedir.


Alanyazında öğretim elemanlarının rol ve yeterliklerini belirlemeye ve tanımlamaya yönelik pek çok araştırma mevcuttur. Ancak, bu araştırmalar incelendiğinde öğreten rollerine ilişkin farklı yaklaşımların benimsendiği söylenebilir. Buna göre, Aydın (2005) “Çevrimiçi Öğretim İçin Roller, Yeterlilikler ve Kaynaklar” adlı çalışmasında, çevrimiçi öğretmen yeterlilikleri kategorilerini; teknoloji, iletişim, zaman, çevrimiçi eğitim ve içerik şeklinde sıralamıştır. Bir başka çalışmada ise, çevrimiçi uzaktan eğitimde bilişim teknolojileri öğretmenlerinin; teknik yeterliliğe, pedagojik yeterliliğe ve kesintisiz iletişimin devamı için istekliliğe sahip olmaları gerektiği ifade edilmiştir(Meşe, 2010). Berge (1995) ise çevrimiçi yeterlilikleri; pedagojik, sosyal, yönetsel ve teknik olmak üzere 4 grupta şeklinde sıralamaktadır.


Genel olarak uzaktan eğitimde eğitici rolleri göz önünde bulundurulduğunda; idari yönetici, proje yöneticisi, danışman, içerik uzmanı, öğretim tasarımcısı, arayüz tasarımcısı, ölçme-değerlendirme uzmanı, öğrenme yönetim Sistemi (ÖYS) uzmanı, programcı, editör, grafik tasarımcısı, multimedia(çoklu ortam) uzmanı, fotoğrafçı/videocu, sistem yöneticisi, sunucu/veritabanı programcısı, eğitmen, teknik destek uzmanları gibi roller öne çıkmaktadır.


Öte yandan, uzaktan eğitimde görev yapan eğiticilerin, süreci anlama, teknik beceriler, çevrimiçi iletişim becerileri, alan uzmanlığı, kişisel özellikler, teknik bilgi, alan uzmanlığı, süreci idare etme ve kolaylaştırma, değerlendirme, ders yönetimi, pedagojik bilgi, iletişim bilgisi, alan uzmanlığı, teknoloji bilgisi, mesleki temeller, planlama ve hazırlık, öğretim yöntem ve stratejileri, değerlendirme, yönetim, yönetim ve tasarım bilgisi, süreci kolaylaştırma (facilitation), değerlendirme, teknik bilgi, mesleki temeller, planlama ve analiz, tasarım ve geliştirme, uygulama ve yönetim gibi alanlarda yeterliliklere sahip olmaları beklenmektedir.